Bohaterkami powieści są trzy kobiety, należące do trzech pokoleń,których teraźniejszość została zagłuszona przez tragiczną przeszłość. Zaistniałe wydarzenia brutalnie wypierają prawo do codziennej beztroski. Bunia spazmatycznie chwyta się iskierki nadziei, że jej syn, Andrzej, żyje, a jego nazwisko na katyńskiej liście jest pomyłką. Nic nie jest w stanie zabić w niej tej wiary. Anna, Penelopa, wiecznie wypatrująca swego Andrzeja, Odyseusza, który już nigdy ma nie powrócić, uwiedziony przez syreni śpiew żołnierskiego obowiązku i służby ojczyźnie. Anna jak relikwię przechowuje ostatni list od Andrzeja. Nika jest jedyną, która pragnie się wyrwać z tego zamkniętego, katyńskiego kręgu kobiet połączonych śmiercią. Pragnie korzystać z życia, cieszyć się teraźniejszością, kochać i śmiać się. Nie chce bez końca trwać post mortem, wciąż grzęznąc w popiołach przeszłości, zamieniających życie w poczekalnię. Wiele lat później wykłada archeologię, dziedzinę odsłaniającą to co ukryte, „by przyszłość nie powtórzyła błędów przeszłości”. Odważnie głosi prawdę o „ armiach, które na wieczny odpoczynek zostały skazane ”. Opowieść o pamięci, a pamięć to nie tylko fakty, ale i „dotyk czyjejś ręki, jedno spojrzenie, fragment melodii, a także dojmująca obecność czyjejś nieobecności”. Istniejemy, dopóki ktoś o nas pamięta, wspomina nasz dotyk, uśmiech, zaś „śmierć nie jest nieistnieniem. Nieistnieniem jest nieobecność pamiętających”. Jest to książka o wierności - zasadom, normom, pamięci, konającej Polsce, wartościom, które niebawem rozpadną się przysypane katyńską ziemią. O wierności wobec swoich matek, żon, synów, ojców i Wreszcie jest o książka o prawdzie, po tysiąckroć rozstrzeliwanej w zimnym lesie, przez lata pieczołowicie zagrzebywanej pod grubą warstwą ziemi, spoczywającej obok zamordowanej armii. Prawdzie, o którą muszą walczyć te, „ które nie pochowały swoich zmarłych i muszą z tym żyć”.